Hoe zorgen we ervoor dat mensen met een beperking niet alleen kunnen sporten, maar ook echt mee kunnen doen? In deze aflevering van de Sport & Samenleving Podcast spreken we met Carin Schröder van Mijn Leven 2.0 en Erik Bakker van Team Sportservice Amsterdam over aangepast sporten, mentale weerbaarheid en de weg naar passend sportaanbod.

Van het vinden van passend aanbod tot de eerste stap naar een vereniging. En van sociale verbondenheid tot samenwerking tussen sport, zorg, welzijn en onderwijs. Een gesprek over wat mensen helpt om in beweging te komen én te blijven.

Ook bespreken zij hoe gemeenten, sportverenigingen en professionals samen de route naar sport toegankelijker kunnen maken.

• Mulier Instituut - Toolbox Behoeftenonderzoek gehandicaptensport
• Maak het niet te zwaar - Mijn Leven 2.0
• Sportdeelname Index 2025: Motivatie om te sporten hoog - Fonds Gehandicaptensport
• Sport-zoeker | Uniek Sporten | Sporten met een handicap!
• #38: Minister Mirjam Sterk: "Sport kan zorgvragen voorkomen" | Team Sportservice
• Podcast #19: Aangepast Sporten: Waarom is een regionale samenwerking noodzakelijk? - Team Sportservice
• Team Sportservice Amsterdam
• Rol buurtsportcoach verandert: verbreden én verdiepen  - Team Sportservice
• Aangepast Sporten: inclusief aanbod voor mensen met een beperking - Team Sportservice
• Home | Doe onbeperkt mee
• 10 jaar VN-verdrag Handicap - 10 jaar VN-verdrag Handicap
• Werkagenda VN-verdrag Handicap I 2025 - 2030 | Rijksoverheid.nl

Als je met vakantie wil, kan je gewoon op Airbnb allerlei dingen filteren en scrollen. Het ziet er prachtig uit, je kan van alles vinden. En ik denk: ja, waarom zouden we niet ook zoiets maken voor mensen met een leven met een beperking? Zodat we veel meer kunnen zien wat er is.

Als ik nou graag rolstoeltennis zou willen doen, dat ik gewoon veel sneller kan vinden wat er is.

Dit is Sport & Samenleving, de vooruitgeschoven spits op het sportief-maatschappelijke veld.

In deze podcast bespreken we de ontwikkelingen en uitdagingen van het sportbeleid in de lokale praktijk.

Iedereen die in deze wereld actief is, van bestuurder tot vakleerkracht, willen we met mooie gasten inspireren en wijzer maken.

Mijn naam is Lennart Booij en vandaag praten we over de toegankelijkheid van sport en bewegen met mijn gasten Erik Bakker, regisseur aangepast sporten van Team Sportservice Amsterdam, en Carin Schröder, gz-psycholoog en bestuurslid van de stichting Mijn Leven 2.0.

Vanuit hun eigen expertise zetten zij zich dagelijks in voor mensen die om uiteenlopende redenen ondersteuning nodig hebben om de weg naar sport en bewegen te vinden.

Samen verkennen we hoe we sport toegankelijker kunnen maken voor iedereen.

Welkom. Voordat we de inhoud induiken is het misschien goed om jezelf even kort voor te stellen.

Carin, jij bent gz-psycholoog, fysiotherapeut en bestuurslid van stichting Mijn Leven 2.0. Kun je wat meer vertellen over dat initiatief van Mijn Leven 2.0 en hoe je daarbij betrokken bent geraakt?

Mijn Leven 2.0 is een initiatief dat zich richt op psychosociale ondersteuning voor mensen met een ziekte of een lichamelijke aandoening.

Deze mensen zijn een risicogroep voor het ontwikkelen van psychosociale problemen zoals somberheid of angst.

En hoe is die stichting er gekomen?

Omdat dat eigenlijk iets is wat ontzettend ontbreekt in de zorg.

Er is een kwaliteitsstandaard voor psychosociale support voor mensen met een ernstige aandoening. Daarin is al heel lang geleden geconstateerd dat dat tekortschiet en dat het er dus niet is.

Nu laten we mensen eigenlijk, als ze uit het ziekenhuis of uit een revalidatietraject komen, gewoon los.

En we gaan ze pas helpen als zij weer een stoornis krijgen. En dat is zonde.

Dus er moest eigenlijk een brug tussen?

Ja. Daar wordt al heel lang over gesproken en er is eigenlijk nog niet zo veel gedaan.

Toen dachten we: kunnen wij misschien zelf gewoon instappen?

En dat hebben we gedaan samen met mijn compagnon Mia Willems.

Nou, we gaan er straks uitgebreider op in.

Tegenover jou zit Erik. Erik Bakker, jij bent regisseur aangepast sporten van Team Sportservice Amsterdam.

Wat houdt dat in, die regisseursrol?

Nou, ik ben in principe gewoon buurtsportcoach en regisseur is dan een mooie term die erop geplakt is.

Maar wij voeren het sportbeleid van de gemeente Amsterdam uit.

En dat doen we specifiek voor kinderen met een beperking in Amsterdam.

En ik coördineer het programma op het cluster 1, 2 en 3 onderwijs.

En dat betekent dat we in samenwerking met de scholen nadenken over hoe we kinderen zoveel mogelijk kunnen laten sporten en bewegen.

En waar vind je die kinderen dan?

Via het speciaal onderwijs misschien?

Bij sportvereniging is het misschien moeilijker?

Nou, dat is dus het voordeel van werken met de scholen, want dat is voor ons ook echt de vindplek van de kinderen.

En eigenlijk ligt daar ook echt de basis van ons werk.

Dus daar kunnen we ook verbindingen leggen tussen sportvereniging en school.

Eigenlijk waar de buurtsportcoach voor bedoeld is.

Dus de basis van ons werk ligt echt bij het speciaal onderwijs.

Ja, nou zeiden we al, het is vandaag in dit gesprek belangrijk om goed te onderzoeken hoe meer mensen aan sport en bewegen kunnen deelnemen.

En hoe zit het in Amsterdam?

Want je zegt de gemeente Amsterdam die je ondersteunt.

Maar hoeveel van deze kinderen worden er bereikt?

En vooral, wie worden er nog niet bereikt?

Maar we hebben natuurlijk ook kinderen die bijvoorbeeld visueel beperkt zijn of lichamelijk beperkt, die gewoon in het regulier onderwijs meedraaien.

En dat is wel heel lastig om die te lokaliseren, dus daar ligt nog echt een uitdaging.

Ja, want dan zou je denken, die doen dus ook aan het reguliere sport en bewegen van bijvoorbeeld de school zelf mee, maar dat kan dus toch betekenen dat ze een aantal dingen tekortkomen.

Ja, zeker weten.

Oké, nou zullen we straks ook denk ik wel meer over horen.

Ik hoop het.

Carin, je had het er al even over dat jullie een soort brug proberen te vormen met Mijn Leven 2.0.

Kun je een voorbeeld nemen, wat voor soort mensen bereik je nou?

Wat betekent dat voor die mensen?

Nou, eigenlijk proberen we helemaal geen onderscheid te maken wat je hebt.

Als iemand een ziekte of een lichamelijke beperking heeft, dan behoor je tot de doelgroep.

En we willen mensen helpen nadenken en ook die boodschap verkondigen dat als je dingen doet die je leuk vindt en daar echt in investeert, dat dat bijdraagt aan je mentale weerbaarheid.

En dat heb je nodig, want als je namelijk leeft met een ziekte of een beperking of net als een kind met een ziekte of een beperking, dan kost het gewoon meer moeite en meer energie.

Dus je moet er ook meer in stoppen om te zorgen dat je weerbaar blijft.

Ja, dus juist die weerbaarheid is ook voor jou een belangrijke reden om hiermee bezig te zijn.

Jij hebt een aantal mooie voorbeelden ook op jullie website staan. Eigenlijk een soort getuigenissen zou je kunnen zeggen. Wat is voor jou dan een hele aansprekende die je zou kunnen noemen?

Nou, er zijn er wel een heleboel.

Bijvoorbeeld Tom. Dat is iemand die blind is geworden op 21-jarige leeftijd en dat verandert ontzettend veel in je leven.

En bij hem heeft bijvoorbeeld sport heel erg geholpen om de draad weer op te pakken.

Die is gewoon in de revalidatie al in contact gekomen met sport en die is gaan roeien.

En die heeft heel erg de visie: als je het niet uitprobeert, dan weet je ook niet of je het kan.

Dus je moet er gewoon aan dingen beginnen en dat is ook de boodschap die hij heel erg uitzendt naar andere mensen.

Maar op een klein niveau zie je natuurlijk ook voorbeelden.

We hebben een vrijwilliger die is begonnen met sporten en dat ging goed. Die ging zwemmen, viel af en kreeg daardoor weer vertrouwen in zichzelf.

Daardoor durfde ze ook andere dingen aan te gaan. Haar leven werd prettiger en ze werd weerbaarder.

Mooi. Juist dat begrip weerbaarheid is denk ik een hele belangrijke die we ook kunnen verkennen met elkaar.

Maar laten we eerst eens even terugluisteren naar de nieuwe minister Mirjam Sterk van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport.

In onze vorige uitzending spraken we met haar en ze vertelde toen dat sport natuurlijk gezond is, maar dat de kracht van sport juist ook zit in verbinding, structuur en het zelfvertrouwen dat je kunt opbouwen.

Laten we even luisteren.

Sport is natuurlijk gezond, maar je doet het ook met anderen samen.

Het is verbindend. Als je met elkaar een wedstrijd verliest, dan doe je dat met elkaar. En als je met elkaar wint, dan win je ook met elkaar.

Je leert er veel over structuur. Je leert over geven en nemen.

Je leert wat je krachten zijn, maar misschien ook waar je niet zo goed in bent en hoe iemand anders dat weer kan aanvullen.

Want dat doe je als het goed is in een team.

Ook voor zelfvertrouwen is sport ontzettend belangrijk.

En dat geldt zeker ook voor mensen die een beperking hebben, omdat zij vaak het gevoel hebben dat ze een beetje buiten de samenleving staan of harder moeten knokken om ergens te komen dan anderen.

Sport kan daarin heel verbindend zijn.

Erik, hoe luister je hiernaar?

Ik denk dat alles wat ze zegt natuurlijk waar is.

En daarom is het ook heel goed dat er programma's zijn die hierop inspelen. Dat is in ieder geval wat wij op de scholen proberen te doen.

We zien het ook in de praktijk.

Veel van onze kinderen sporten niet of nauwelijks, zeker niet buiten school, en missen daardoor een stuk sociaal contact.

We hebben bijvoorbeeld een project een jaar lang gedraaid en daar zie je dat kinderen letterlijk hun plek durven nemen op het sportveld.

Ze leren omgaan met winnen en verliezen, met andere kinderen en met niveauverschillen.

En dat is natuurlijk hartstikke mooi om te zien.

De minister heeft het over verbinding, het samenleven en het kunnen incasseren.

Carin noemt ook specifiek die weerbaarheid. Zie je die dan ook toenemen?

Ja, dat sowieso.

Ik denk dat je dat eigenlijk op alle niveaus kunt zeggen.

Mentaal zie je het terug omdat veel kinderen zich moeilijk uiten.

Bij sport gebeurt dat veel vanzelfsprekender wanneer je met andere kinderen samen sport.

Fysiek is natuurlijk ook heel belangrijk.

Als je lichamelijk beter in je vel zit, dan werkt dat ook door naar je hoofd.

Volgens mij zijn dat inmiddels wel feiten.

Nou, mooi.

Carin, Mirjam Sterk noemt zelfvertrouwen en het gevoel erbij te horen. Jij hebt het over weerbaarheid.

Hoe belangrijk zijn die factoren volgens jou voor iemands welzijn?

Wat mij opvalt is dat Mirjam Sterk eigenlijk twee psychologische basisbehoeften noemt.

Er is een mooie theorie over: de Self-Determination Theory.

Die zegt dat je aan drie basisbehoeften moet voldoen. Als je daarop inzet, wordt je weerbaarheid groter.

De eerste behoefte is sociale verbondenheid.

Bij sport krijg je dat vanzelf, omdat je iets samen met anderen doet.

Je voelt: ik hoor erbij, ik ben ergens mee verbonden.

Het andere wat ze noemt is doen waar je goed in bent.

Je merkt dat iets lukt. Je hebt gewonnen of je hebt die bal goed gespeeld.

Dat verhoogt heel erg je zelfvertrouwen.

En dat vergroot vervolgens ook je weerbaarheid.

Dus eigenlijk zitten al die elementen in sport als het gaat om welzijn en je goed voelen.

Gaat inclusie vooral over toegankelijkheid?

Of gaat het eigenlijk ook over de cultuur en de houding die je daarmee teweegbrengt?

Gaat inclusie vooral over toegankelijkheid?

Of gaat het eigenlijk ook over de cultuur en de houding die je daarmee teweegbrengt?

Ik denk zeker ook die cultuur.

Als je kijkt naar toegankelijkheid gaat het heel vaak over fysieke toegankelijkheid. Kan je met je rolstoel ergens naartoe?

Terwijl ik denk dat toegankelijkheid ook heel erg zit in mensen uitnodigen. Veel meer uitnodigend zijn om naar die sport toe te gaan.

We hebben een voorbeeld van Jan. Die was heel erg ziek en obees en moest naar de buurtsportcoach, maar die ging maar niet.

Toen heeft de Wmo-consulent hem gewoon opgehaald en daar naartoe gebracht.

Hij is daar ontzettend gaan sporten, is zelf coach geworden en wat hij nu doet, is mensen ophalen voor een eerste keer, omdat het gewoon spannend is.

Dus toegankelijkheid is ook gewoon iemand aan de hand meenemen.

Herken je dat, Erik?

Je hebt het natuurlijk ook over kinderen waarvan je zelf zegt dat ze buitenschools nauwelijks aan sporten toekomen. Misschien is het zelfs binnenschools soms al lastig.

Hoe help je die kinderen over die drempel heen?

Een van de dingen die wij veel doen in Amsterdam is clubondersteuning.

Dat kan betekenen dat we zeggen: we hebben tien kinderen in Amsterdam Nieuw-West die graag willen voetballen bij de plaatselijke FC.

Dan helpen wij die clubs daarbij. We brengen eigenlijk vraag en aanbod bij elkaar.

En ik vind inderdaad dat het vaak over fysieke toegankelijkheid gaat.

Maar juist dat sociale stuk is zo belangrijk.

Als die kinderen binnenkomen, dan gaan ze direct in een clubshirt.

Zorg dat ze niet op een afgelegen veldje trainen, maar dat ze bijvoorbeeld hand in hand met het eerste elftal het veld op gaan.

Dat is ook een vorm van toegankelijkheid die vaak vergeten wordt.

Maak ze meteen onderdeel van het geheel.

Ja, en dat geldt zowel op verenigingsniveau als op beleidsniveau.

Het moet geen side note zijn dat aangepast sporten ook bestaat.

Hoe ervaar je dat vandaag de dag?

Is het nog steeds een side note of zie je dat het langzaam lukt om het structureel onderdeel van het aanbod te maken?

Steeds beter.

Er zijn steeds meer clubs die het graag willen.

Als ik een probleem moet noemen, dan is het dat er ontzettend veel initiatieven zijn.

En dat die soms onbedoeld met elkaar concurreren.

Maar jij bent regisseur.

Inderdaad.

Dus dat proberen we tegen te gaan.

En lukt dat?

Soms wel, soms niet.

Ik werk nu acht jaar bij Team Sportservice in Amsterdam.

En nog steeds hoor ik regelmatig over initiatieven waarvan ik nog niet wist dat ze bestonden.

Dat blijft interessant in zo'n grote stad.

Maar het is stiekem wel een van jouw missies om dat tegen te gaan.

Ja.

Carin, hoe kijk jij daarnaar?

Is er meer aangepast sportaanbod nodig?

Of gaat het juist om het toegankelijk maken en verbinden van bestaande initiatieven?

Oeh, dat is een moeilijke vraag.

Ik denk dat je het aanbod veel beter onder de doelgroep bekend moet maken.

Bijvoorbeeld via social media.

Het moet veel makkelijker worden dat mensen het zelf vinden.

Dat ze zichzelf kunnen aanmelden.

Nu moet je vaak verwezen worden en lopen er allerlei routes tussendoor.

Dat maakt het ingewikkeld.

Terwijl mensen juist vaak op zoek zijn naar aangepast sporten.

Dus jij zegt eigenlijk dat de doelgroep zelf nog beter bereikt kan worden?

Ja.

Ik denk dat we ons nu te veel richten op zorgverleners die mensen moeten attenderen.

Terwijl de doelgroep zelf vaak heel goed weet wat ze wil.

En dat ze willen sporten.

De website Uniek Sporten is daarin bijvoorbeeld echt al winst.

Ik geef die website heel vaak mee aan cliënten.

Ga daar kijken. Wat is er bij jou in de regio? Wat zou je willen doen?

Herken je dat?

Dat kinderen eigenlijk zelf wel willen, maar dat de uitdaging vooral zit in het bereiken van die kinderen?

Dat zeker.

Ik denk dat je kinderen, maar ook volwassenen, veel meer moet betrekken bij de vraag waar je op gaat sturen.

Op een aantal scholen nemen we bijvoorbeeld sportinterviews af.

Dan vragen we gewoon: sport je?

Wat vind je leuk?

Welke sport zou je willen proberen?

Met die informatie kunnen we veel beter sturen op programma's.

Als blijkt dat er tien kinderen willen voetballen, dan halen we dat uit die data en brengen we dat samen.

Ja, dan kun je vraag en aanbod ook echt samenbrengen.

Precies.

Uit onderzoek blijkt dat er in Nederland ongeveer 1,8 miljoen mensen met een handicap zijn.

Daar hoort natuurlijk ook toegang tot sport en bewegen bij.

Maar het is eigenlijk een veel grotere maatschappelijke opdracht.

Tien jaar na invoering van het VN-verdrag Handicap ervaren veel mensen met een beperking nog altijd dat ze niet volledig kunnen meedoen.

Op het gebied van sport, maar ook bij werk, zorg, onderwijs en sociale participatie.

En ook financieel staat hun positie vaak onder druk.

Eén op de vier geeft nog steeds aan zich niet volledig meegeteld te voelen in de samenleving.

Herken je dat, Erik?

Ja, dat herken ik wel.

Een paar jaar geleden is er onderzoek gedaan door Cliëntenbelang Amsterdam.

Daar werd precies dit genoemd.

Een paar jaar geleden is er onderzoek gedaan door Cliëntenbelang in Amsterdam.

Daar zat een panel bij waarin de resultaten werden gepresenteerd. Eén van de belangrijkste uitkomsten was dat mensen het gevoel hadden niet zelf mee te kunnen praten over het onderwerp.

En dus ook niet voldoende invloed hadden op waar het precies wringt.

Of waar de behoefte eigenlijk ligt.

Daar valt echt nog veel winst te behalen.

Is dat dan nog steeds een beetje de houding van: we doen het voor jou?

Ja.

In plaats van dat mensen het zelf mogen doen of voor zichzelf kunnen bepalen?

Ja, de intentie is vaak ontzettend goed.

Alleen moeten we wel veel meer vanuit de echte behoefte blijven werken om het succesvol te maken.

Ik denk ook dat dat een belangrijke reden is waarom jij jouw initiatief bent begonnen.

Hoe geef je dat vorm? En hoe kunnen we daar maatschappelijk iets van leren?

Ik denk dat we heel vaak nog te veel bezig zijn met zorgverleners, netwerkbijeenkomsten en professionals.

Terwijl de ervaringsdeskundigen daar vaak niet bij aanwezig zijn.

We leven inmiddels in een heel digitale wereld.

Als je op vakantie wil, kan je naar Airbnb, dingen filteren en eindeloos scrollen.

Het ziet er aantrekkelijk uit en je vindt snel wat je zoekt.

Dan denk ik: waarom maken we niet zoiets voor mensen die leven met een beperking?

Zodat veel duidelijker zichtbaar wordt wat er allemaal mogelijk is.

De sociale kaarten die er nu zijn vind ik vaak ontzettend onoverzichtelijk. Daar verzuip je bijna in.

Een platform zoals Airbnb ziet er aantrekkelijk uit.

Je zou eigenlijk direct moeten kunnen zien welke sportverenigingen toegankelijk zijn.

Voor welke doelgroepen ze aanbod hebben.

En welke mogelijkheden er bij jou in de buurt zijn.

Als ik bijvoorbeeld wil rolstoeltennissen, dan wil ik dat veel sneller kunnen vinden.

De website Uniek Sporten is daar al goed mee bezig.

Maar het kan volgens mij nog veel eenvoudiger.

Zodat mensen niet afhankelijk blijven van een hulpverlener die toevallig zegt:

heb je al eens op die website gekeken?

En vooral dat je niet allerlei mensen nodig hebt om ergens terecht te komen.

Dat er één duidelijke plek is waar je weet:

hier moet ik zijn.

Net zoals je voor een vakantie direct weet waar je gaat zoeken.

Wat houdt die ontwikkeling dan tegen?

Waar zitten de echte drempels?

Volgens mij zit een groot deel van het probleem gewoon in de versnippering.

Er zijn heel veel initiatieven, maar ze weten elkaar niet altijd te vinden.

Daarnaast zie je het ook terug op beleidsniveau.

Wij werken bijvoorbeeld al jaren in opdracht van de gemeente.

En vorig jaar kwamen daar de school- en omgevingsgelden bij.

Maar die zijn eigenlijk nauwelijks gebaseerd op alles wat wij in de praktijk al geleerd hebben.

Terwijl er juist veel kennis aanwezig is door jarenlange ervaring.

Dat is zonde van het geld.

En ook zonde van de tijd.

Bestaande partijen zouden veel vaker betrokken moeten worden.

Zeker als het om aangepast sporten gaat.

Ik hoor eigenlijk twee belangrijke boodschappen.

Ten eerste: zorg dat de doelgroep zelf betrokken is en gehoord wordt.

En zorg dat mensen zelfstandig toegang hebben tot de mogelijkheden die er zijn.

En ten tweede: zorg dat bestaande initiatieven en ervaren organisaties beter samenwerken.

En gebruik die kennis ook als er nieuwe regelingen worden ontwikkeld.

Anders kom je uiteindelijk niet verder.

Zeker.

Wat hoor je terug van beleidsmakers?

Is er frustratie?

Of ontbreekt het overzicht?

Ik denk dat het overzicht soms ontbreekt.

En dat die directe toegang voor mensen zelf nog te weinig aandacht krijgt.

Dat mensen zichzelf ergens kunnen aanmelden bijvoorbeeld.

Dat blijft nog altijd minder vanzelfsprekend dan het zou moeten zijn.

En dat zie je ook terug in de manier waarop beleid vorm krijgt.

Eigenlijk wordt er nog te weinig samengewerkt met gebruikers zelf.

In de ICT heb je hackathons waarbij gebruikers producten testen.

Op dit terrein gebeurt dat eigenlijk nauwelijks.

Ja, onvoldoende.

En als ik naar beleid kijk, zie ik vaak dat dezelfde organisaties aan tafel zitten.

Dat zijn vaak organisaties die al heel lang meedraaien.

Terwijl je juist ook ruimte zou moeten maken voor nieuwe partijen en frisse ideeën.

Ik heb zelf ook initiatieven opgezet.

Dan merk je soms dat mensen eerst kijken naar wie je bent voordat ze luisteren naar wat je te vertellen hebt.

Terwijl juist daar interessante ideeën vandaan kunnen komen.

Je moet volgens mij ook openstaan voor nieuwe geluiden.

Dat is een mooie tip.

Blijf nieuwsgierig naar nieuwe initiatieven en nieuwe manieren van werken.

Want als ik naar jullie luister, lijkt het probleem niet zozeer te zitten in een gebrek aan aanbod of initiatieven.

Het gaat veel meer over samenwerking, verbinding en de vertaling van goede ideeën naar beleid.

Of aanbod.

Het probleem lijkt veel meer te zitten in de manier waarop wordt samengewerkt.

En in de manier waarop goede ideeën uiteindelijk wel of niet terechtkomen in beleid.

Die verbinding dus.

Carin, artsen, therapeuten, revalidatiecentra en begeleiders zijn vaak de eerste professionals die mensen met een beperking tegenkomen.

Je zou denken dat sport en bewegen dan automatisch onderdeel van het gesprek zijn.

Deels wel.

Maar eigenlijk komt maar een relatief kleine groep mensen terecht in de revalidatie.

In de revalidatie is sport zeker een onderwerp.

Ik heb bijvoorbeeld in De Hoogstraat gewerkt. Daar is een sterke sportafdeling en wordt er veel mee gedaan.

Maar er zijn ook veel mensen die alleen in een ziekenhuis komen en daarna weer naar huis gaan.

Dan wordt er soms helemaal niet over sport gesproken.

Je krijgt tegenwoordig leefstijladviezen.

Vroeger hadden we sportloketten, nu hebben we leefstijlloketten.

Maar dat gebeurt nog steeds mondjesmaat.

Sport als medicatie zit er vaak nog niet bij.

Er wordt veel over gesproken.

Maar ik denk dat het nog onvoldoende in de uitvoering terechtkomt.

Dat kost natuurlijk ook tijd.

Maar daar mag best meer initiatief in worden genomen.

Er gebeurt wel iets.

Alleen nog vrij voorzichtig.

Het is nog niet echt structureel georganiseerd.

Je hebt bijvoorbeeld Healthy Habits.

Daar heb ik zelf aan meegewerkt.

Dat gaat ook over sport voor mensen met een beperking.

Maar veel mensen kennen het niet.

Of het verdwijnt uiteindelijk weer uit het aanbod.

Dus mensen kunnen het niet goed vinden.

Hoe zit dat in Amsterdam?

Zijn professionals daar voldoende op de hoogte van de mogelijkheden om mensen door te leiden naar sport en bewegen?

En specifiek ook naar passend aanbod voor kinderen?

Als ik kijk naar fysiotherapeuten en artsen, dan kan dat zeker nog beter.

We hebben wel projecten waarin we nauw samenwerken.

Bijvoorbeeld met partijen binnen de geestelijke gezondheidszorg.

En dat sluit ook aan bij het verhaal van Tom dat Carin zojuist vertelde.

Gewoon beginnen.

Klein beginnen.

En iets de tijd geven om te groeien.

In dit geval heeft dat heel goed gewerkt.

Omdat er ruimte was om iets op te bouwen.

We verwijzen vaak naar Only Friends in Amsterdam.

Dat enorme sportcentrum voor kinderen en jongeren met een beperking.

Ook zij zijn ooit gewoon begonnen.

En hebben jarenlang doorgezet.

Inmiddels is het volgens mij wereldwijd een prachtig voorbeeld van hoe het kan.

Dus eigenlijk zeg je:

niet altijd wachten.

Niet op elkaar wachten.

Maar tegelijkertijd zijn er wel organisaties nodig die met elkaar verbonden moeten worden.

Je gaf net al aan dat dingen soms letterlijk langs elkaar heen lopen.

Wat kan daarin beter?

Vooral laten weten dat we bestaan.

Ik denk altijd dat Team Sportservice behoorlijk zichtbaar is.

We hebben bijvoorbeeld opvallend blauwe shirts.

Als wij door Amsterdam fietsen, zijn we niet te missen.

Niet te missen.

In het verleden hebben we zelfs flyers door brievenbussen van fysiotherapeuten gedaan.

Gewoon om te laten weten:

wij zijn er en we willen dit opstarten.

Zo kleinschalig kan het beginnen.

Je hoeft maar één partij te vinden die meedoet.

Vervolgens kan zoiets uitgroeien tot iets veel groters.

Dus geef het tijd en begin gewoon.

Carin, veel mensen beginnen enthousiast met sporten.

Maar het volhouden is vaak lastig.

Voor mensen met een beperking kan dat misschien nog ingewikkelder zijn.

Heb jij tips om die drempels te verkleinen?

Ja.

Gedrag volhouden is voor iedereen moeilijk.

Als je iets wilt blijven doen, moet het een gewoonte worden.

Dan wordt de kans veel groter dat je ermee doorgaat.

Daarom is het belangrijk dat het onderdeel wordt van je omgeving.

Dat je voortdurend herinnerd wordt aan wat je wilt doen.

Als je vaker wilt fietsen, zet je fiets bijvoorbeeld zichtbaar voor de deur.

Dat maakt de stap kleiner.

Hetzelfde geldt voor een speeltuin.

Als die dichtbij is, gaan kinderen er automatisch gebruik van maken.

Als hij kilometers verderop ligt, gebeurt dat veel minder snel.

Als je niet enorm gemotiveerd bent om naar die speeltuin vijf kilometer verderop te gaan, dan gebeurt dat gewoon niet.

Is dat dan ook wat organisaties moeten doen?

Dat ze mensen, als ze die willen vasthouden, ook echt een aanbod dichtbij moeten organiseren?

Wordt dat voldoende gedaan? En is daar voldoende bewustzijn van?

Dat durf ik niet helemaal zo te zeggen.

Maar als je wilt dat mensen gaan bewegen, dan moet de omgeving daar ook toe uitnodigen. Dat geldt net zo goed voor mensen met een beperking.

De omgeving moet als het ware vragen om beweging.

Ik denk ook dat aangepast sporten vaak nog te ver weg georganiseerd wordt.

Ik sprak laatst iemand van Stichting Gewoon Sport Soest.

Daar hebben ze prachtige fitnessmogelijkheden voor mensen met een beperking.

Maar vaak zit het probleem erin dat mensen daar simpelweg niet kunnen komen.

Het aanbod bestaat wel, maar het is te ver weg.

Dat is eigenlijk best opvallend.

We hebben het over ongeveer tien procent van de bevolking.

Waarom organiseren we dat dan nog zo vaak apart?

Jij zegt juist dat mensen onderdeel moeten zijn van het geheel.

Gewoon meedoen op dat hoofdveld.

Waarom wordt het dan toch nog zo vaak apart benaderd?

Dat is denk ik tweeledig.

Soms is het ook gewoon vervelend als jij de enige bent met een beperking binnen een volledig reguliere groep.

Ik weet niet of je mensen daar altijd een plezier mee doet.

Daarnaast kan het ook prettig zijn om met mensen samen te sporten die vergelijkbare ervaringen hebben.

Dat geeft verbondenheid.

Je begrijpt elkaar sneller.

Je hebt soms aan een half woord genoeg.

Dat heeft dus ook waarde.

Daarom denk ik dat het uiteindelijk draait om een goede mix.

Je wilt onderdeel zijn van het geheel.

Maar je wilt ook voldoende ruimte hebben om jezelf te kunnen zijn.

Ja, precies.

Uiteindelijk ben je met een beperking in sommige opzichten ook gewoon anders.

Zijn er in Amsterdam voorbeelden waar die ideale mix wordt bereikt?

Bijvoorbeeld binnen iets als de dynamische schooldag?

Nog niet helemaal.

Maar wat ik eerder vertelde over het verenigingsleven is daarbij wel belangrijk.

Dat kinderen echt onderdeel worden van een club is prachtig.

Maar er zijn ook leerlingen voor wie dat niet haalbaar is.

En dat is ook prima.

Als iets in aangepaste vorm moet gebeuren, dan is dat ook goed.

Het belangrijkste is dat kinderen in beweging komen.

Daarom blijft maatwerk zo belangrijk.

En dat is juist iets wat we op scholen goed kunnen organiseren.

We kennen de kinderen steeds beter.

Daardoor kunnen we ook beter inschatten voor wie het verenigingsleven passend is en voor wie niet.

Past het niet bij een vereniging, dan zoeken we naar een alternatief dat beter aansluit.

Dan kom je bijvoorbeeld uit bij de dynamische schooldag.

Met sport- en beweegactiviteiten op school of direct na schooltijd.

Het blijft voortdurend zoeken naar de juiste verbindingen tussen organisaties.

En naar het juiste aanbod voor ieder kind.

Tegelijkertijd hoor ik Carin zeggen dat mensen ook zelf hun weg moeten kunnen vinden.

Dat vraagt weer om toegankelijkheid van het aanbod.

Is het zichtbaar?

Is het vindbaar?

Ligt het dichtbij?

Dat zijn minstens zo belangrijke vragen.

Mag ik daar iets over zeggen?

Ja natuurlijk, ga je gang.

Volgens mij begint toegankelijkheid juist bij maatwerk.

Als je iets aanbiedt, moet je ook de mogelijkheid hebben om maatwerk te leveren.

Dat is namelijk wat mensen uitnodigt om überhaupt binnen te komen.

Mensen vinden het prettig als iemand met hen meedenkt.

Waar kom ik het beste tot mijn recht?

Wat past bij mij?

En dat je daar ook zelf invloed op hebt.

Heel vaak is het nog: dit is ons aanbod, dit is wat we hebben.

Maar het wordt veel uitnodigender als je zegt: we denken met je mee.

Juist dat helpt mensen om die eerste stap te zetten.

Dat klinkt logisch.

Maar vanuit de Rijksoverheid hoor je ook vaak dat er een nationale aanpak moet zijn.

Gemeenten stellen voorwaarden.

Er zijn programma's, actieplannen en vaste kaders.

Dat zorgt natuurlijk voor een spanningsveld.

Want jij zegt eigenlijk: kijk naar wat iemand nodig heeft.

Maar beleidsmatig proberen we juist vaak te standaardiseren.

Is dat voor jullie een spanningsveld?

Ja, dat is zeker een spanningsveld.

Maar ik zie ook dat het steeds beter wordt.

Buurtsportcoaches staan dicht op de praktijk.

Zij zien iedere dag wat werkt en wat niet werkt.

Daarom moet je programma's ook de ruimte geven om dingen uit te proberen.

Om onderdelen toe te voegen of juist weg te laten.

En die ruimte moet je zo veel mogelijk bij de buurtsportcoaches leggen.

Die weten namelijk wat er in de praktijk nodig is.

En we merken dat juist de buurtsportcoaches in Amsterdam daar echt de ruimte voor geven.

Dus bijvoorbeeld, we hebben nu een subsidieaanvraag lopen waarbij die ruimte er ook daadwerkelijk is.

Maatwerk lukt dus toch langzamerhand?

Ja, zeker wel.

Oké, mooi.

Maar wel omdat ze die tijd geven.

Ik heb collega's in andere regio's die die luxe nog niet hebben.

Dat zou dus wel een belangrijke tip zijn.

Tijd en vertrouwen.

Ja, vertrouwen.

Je lacht er zelfs bij.

Ja, dat zou mooi zijn.

Precies wat jij zegt: je moet tijd en ruimte hebben om dingen uit te proberen.

Dat je als professional de ruimte krijgt om voor die ene persoon iets anders te doen als dat nodig is.

Natuurlijk werkt een groot deel van een nationaal programma prima.

Maar je moet ook ruimte houden voor die twintig procent die afwijkt.

Om iets anders te proberen.

Om maatwerk mogelijk te maken.

En juist daarvan leer je weer.

Dan ontdek je wat wel werkt.

En die inzichten kun je later weer meenemen in toekomstige programma's.

Misschien ook wel een mooie tip voor landelijke programma's.

Laat voldoende ruimte voor maatwerk.

Ja, zeker.

Erik, welke aanpakken of lessen zie jij terug bij gemeenten die er relatief goed in slagen om mensen duurzaam naar sport en bewegen toe te leiden?

Wat zijn succesvolle aanpakken waar andere gemeenten van kunnen leren?

Dan ga ik toch een beetje het sigaar-uit-eigen-doos-principe toepassen.

Wij zijn dit jaar gestart met een project dat De Club heet.

Het is een samenwerking tussen scholen, Amsterdamse sportverenigingen en Team Sportservice.

Wat we doen is kinderen vanuit school ophalen en meenemen naar een centrale sportlocatie.

Dus echt naar een plek buiten school.

Dat doen we heel bewust.

De gymdocent gaat mee.

Ook buurtsportcoaches gaan mee.

Van daaruit bieden we verschillende sporten aan, samen met sportverenigingen uit de buurt.

Zo brengen we ook daar vraag en aanbod weer samen.

Kinderen zitten dan niet meer in hun vertrouwde schoolomgeving.

Ze komen letterlijk ergens anders terecht.

En wat we na een jaar zien, is dat kinderen buiten school durven te sporten.

Ze durven ook daadwerkelijk een proefles bij een sportvereniging te proberen.

Dus eigenlijk een tussenstap richting regulier sporten.

Ja.

En de sport- en omgevingsgelden hebben dit echt mogelijk gemaakt.

Er is veel nodig om zoiets te organiseren.

Maar ga daar niet op bezuinigen.

Want we zien dat het werkt.

Ook voor jongeren die anders nooit bij een sportclub terecht zouden komen.

Carin, hoe luister jij hiernaar?

Het gaat eigenlijk ook over bruggen bouwen en mensen verleiden om die eerste stap te zetten.

Ja.

Het gaat om het creëren van een uitnodigende cultuur.

En dan moet je investeren in dat eerste contact.

Vooral niet bezuinigen op die eerste stap.

Want zodra mensen in aanraking komen met sport, verspreidt dat zich vaak als een olievlek.

Vriendjes, familieleden en anderen horen erover.

Daardoor wordt sport steeds zichtbaarder binnen de doelgroep zelf.

Wij zoeken altijd naar een gezamenlijk belang.

De school vindt het belangrijk dat kinderen gezond zijn.

Dat vinden wij ook.

Sportverenigingen vinden het prettig dat hun accommodatie wordt gebruikt.

En dat ze nieuwe leden krijgen.

Daarnaast vinden veel verenigingen het waardevol om iets te betekenen voor mensen met een beperking.

En uiteindelijk is het grootste belang natuurlijk dat iemand gaat sporten.

Als iemand eenmaal heeft ervaren wat sport oplevert, dan wordt de kans veel groter dat die persoon het opnieuw gaat doen.

Uiteindelijk hebben zij daar zelf het meeste profijt van.

Mooi.

Zoek het gezamenlijke belang, maar begin wel bij het belang van degene voor wie het bedoeld is.

Daar sluit ik me helemaal bij aan.

Dat vind ik een mooie conclusie van dit gesprek.

Ik dank jullie wel.

Graag gedaan.

Graag gedaan.

Onze podcast zit erop.

We hopen dat je bent bijgepraat.

Verder luisteren?

Abonneer je op onze podcast in jouw podcastapp.

Heb je zelf een uitdaging voor Team Sportservice of wil je sparren over een van deze thema's binnen jouw regio?

Ga dan naar teamsportservice.nl en neem contact op met een van onze collega's.

En voor nu wens ik je een beweeglijke dag.