Στους μεγάλους θεατρικούς δημιουργούς υπάρχει μια σπάνια συγγένεια: μπορεί να χρησιμοποιούν διαφορετικά εργαλεία, όμως σκάβουν το ίδιο υπόγειο έδαφος. Ο Ευγένιος Λαμπίς παίρνει την κωμωδία και την αφήνει να κυλήσει προς την παράνοια. Ο Ζορζ Κουρτελίν παίρνει τη σάτιρα και την ακονίζει σαν νυστέρι κοινωνικής ανατομίας. Ο Τζάιλς Κούπερ στρέφει το βλέμμα στον ουρανό και κατεβάζει το άγνωστο μέσα σε μια φτωχική αυλή. Τρία έργα, τρεις διαφορετικοί τόνοι, μία κοινή αγωνία: τι συμβαίνει όταν ο άνθρωπος χάνει τον έλεγχο της πραγματικότητας.

Στην «Υπόθεση της οδού Λουρσίν», ο Λαμπίς στήνει έναν θρίαμβο της παρεξήγησης. Ένας άνθρωπος ξυπνά με μνήμη κατακερματισμένη και μαζί με αυτήν καταρρέει και η αίσθηση βεβαιότητας. Ο Λανγκλιμέ και ο άγνωστος σύντροφός του δεν φοβούνται τόσο ότι διέπραξαν ένα έγκλημα όσο ότι ίσως είναι ικανοί να το έχουν διαπράξει. Εκεί βρίσκεται η μεγαλοφυΐα του έργου. Η ενοχή προηγείται της απόδειξης. Η συνείδηση προηγείται της δικαιοσύνης.

Το Παρίσι του 19ου αιώνα ζούσε μέσα στην άνοδο της αστικής τάξης, στην κοινωνική επίφαση και στην εμμονή με την αξιοπρέπεια. Ο Λαμπίς γελά με αυτή την τάξη ανθρώπων που φοβάται περισσότερο τη δημόσια ντροπή παρά την αλήθεια. Το γέλιο εδώ δεν είναι ξέγνοιαστο. Κρύβει ιδρώτα.

Ο Κουρτελίν μετακινεί τη δράση μέσα σε ένα αστυνομικό γραφείο και ανοίγει ένα μικρό παράθυρο στον μηχανισμό της εξουσίας. Στον «Αστυνόμο είναι καλό παιδί» οι χαρακτήρες περνούν ο ένας μετά τον άλλον ζητώντας βοήθεια και βρίσκουν απέναντί τους έναν άνθρωπο που δεν είναι τέρας ούτε σαδιστής. Είναι κάτι πιο επικίνδυνο: είναι συνηθισμένος.

Ο αστυνόμος του Κουρτελίν δεν έχει προσωπικό μίσος. Έχει διαδικασία. Δεν έχει κακία. Έχει κανονισμό. Και εκεί ακριβώς γεννιέται η ειρωνεία του έργου. Ο άνθρωπος αρχίζει να εξαφανίζεται πίσω από τις σφραγίδες, τα χαρτιά και την ψυχρή εφαρμογή του τύπου.

Πόσο μακριά βρισκόμαστε από αυτό σήμερα; Πόσες φορές ένας πολίτης δεν ακούει μια ευγενική φράση που σημαίνει στην πραγματικότητα: δεν μπορώ να κάνω τίποτα; Ο Κουρτελίν γελά και συγχρόνως πονά.

Έπειτα έρχεται ο Κούπερ και αλλάζει θερμοκρασία. Στο «Αντικείμενο» μια οικογένεια παλεύει με τη φτώχεια, τις δόσεις, την ανασφάλεια και τα καθημερινά αδιέξοδα. Κι ύστερα πέφτει κάτι από τον ουρανό.

Το αντικείμενο λειτουργεί σχεδόν σαν πειρασμός. Δεν έχει σημασία τι είναι. Σημασία έχει τι προβάλλουν επάνω του όσοι το κοιτούν. Για κάποιον είναι χρήμα. Για άλλον ελπίδα. Για άλλον απειλή. Για άλλον απόδραση.

Ο Κούπερ γράφει σε μια εποχή όπου ο Ψυχρός Πόλεμος και η διαστημική φαντασία είχαν κατακλύσει τον κόσμο. Όμως πίσω από το επιστημονικό περίβλημα κρύβεται μια παλιά ανθρώπινη ιστορία: η δίψα για κάτι που θα μας αλλάξει τη ζωή.

Κοιτώντας αυτά τα τρία έργα μαζί, ένιωσα πως παρακολουθώ μια αόρατη διαδρομή. Ο Λαμπίς μιλά για τον φόβο που γεννά το μυαλό. Ο Κουρτελίν για τον φόβο που γεννά η κοινωνία. Ο Κούπερ για τον φόβο που γεννά το άγνωστο.

Και οι τρεις, ο καθένας με τη δική του φωνή, μοιάζουν να ψιθυρίζουν την ίδια προειδοποίηση: ο άνθρωπος τρομάζει περισσότερο από όσα φαντάζεται παρά από όσα συμβαίνουν πραγματικά.

Ίσως γι' αυτό το θέατρο επιμένει να επιβιώνει. Επειδή δεν φωτίζει μονάχα τη σκηνή. Φωτίζει εκείνα τα σκοτεινά δωμάτια που κρύβουμε μέσα μας.

H υπόθεση της οδού Λουρσίν του Λαμπίς

Ραδιοσκηνοθεσία: Πάνος Ιωαννίδης

Ακούγονται οι ηθοποιοί: Τζένη Γαϊτανοπούλου, Νίκος Παντελίδης, Βλαδίμηρος Καυκαρίδης, Ανδρέας Μαραγκός, Θάνος Πεττεμερίδης

Ο αστυνόμος είναι καλό παιδί του Ζορζ Κουρτελίν

Μετάφραση: Διονύσιος Ρώμας

Σκηνοθεσία: Ίων Νταϊφάς

Ακούγονται οι ηθοποιοί: Ανδρέας Φιλιππίδης, Γιώργος Πλούτης, Κώστας Παπαγεωργίου, Μιχάλης Καλογιάννης, Νάντια Χωραφά, Νάσος Κεδράκας, Νίκος Βόκοβιτς, Στέλιος Βόκοβιτς

Το αντικείμενο Giles Cooper

Σκηνοθεσία: Τάκης Βουτέρης

Ακούγονται οι ηθοποιοί: Σπύρος Σταυρινίδης, Κατερίνα Καραγιάννη, Αντώνης Κατσαρίδης, Βάνια Κωνσταντίνου

📜 Εγγραφή στο κανάλι για περισσότερα θεατρικά έργα, μυστήριο και vintage ατμόσφαιρα!

https://www.youtube.com/@angeligeorgia808

Δεν πουλάμε ψυχή. Κρατάμε το φως αναμμένο

👉 https://angeligeorgiastoryteller.gr/support

Ό,τι αγάπησα και διάβασα, το αφήνω να βρει νέο σπίτι

👉 Metabook: https://metabook.gr/angel67

🍀 Angeli Georgia Storyteller of Light 💖