KOMUNIKAT WARZYWNICZY FARM SMART ALERT 23.04.2026

ZAGROŻENIE ŚMIETKĄ KAPUŚCIANĄ ORAZ PRZYMROZKAMI

Z komunikatu dowiesz się:

• gdzie występuje największe zagrożenie śmietką kapuścianą na podstawie modeli rozwojowych
• jaka była liczebność muchówek w monitoringu foto-pułapkowym w ostatnim tygodniu
• gdzie i z jaką intensywnością wystąpiły przymrozki na podstawie mokrego termometru
• jakie uszkodzenia mogą powodować przymrozki w uprawach warzyw
• jaka jest prognoza przymrozków na kolejne dni

GDZIE WYSTĄPIŁO ZAGROŻENIE ŚMIETKĄ KAPUŚCIANĄ

Mapa nr. 1 przedstawia zagrożenie śmietką kapuścianą w dniach 21-23.04.2026 r.

Mapa 1. Regiony, w których wystąpiło zagrożenie muchówkami śmietki, 21-23.04.2026 r.

Na podstawie modeli matematycznych rozwoju szkodnika oraz danych meteorologicznych określono poziom zagrożenia w poszczególnych regionach kraju.

Wysokie zagrożenie (czerwone punkty) wystąpiło głównie:

– pas centralny: od Wielkopolski przez Łódzkie po Mazowsze, okolice Poznania, Kalisza, Łodzi

– południowy zachód: Dolny Śląsk, okolice Wrocławia i Opola

– południe i południowy wschód: Śląsk, zachodnia Małopolska, Podkarpacie, okolice Rzeszowa i Przemyśla, gdzie warunki termiczne sprzyjały intensywnemu rozwojowi pierwszego pokolenia szkodnika

Średnie zagrożenie (żółte punkty) obserwowano:

– strefy przejściowe w centrum kraju, okolice Piotrkowa Trybunalskiego i Częstochowy

– Kujawy i część woj. kujawsko-pomorskiego

– południowa Małopolska i wschodnia Lubelszczyzna, gdzie rozwój szkodnika był nieco wolniejszy

Brak zagrożenia (zielone punkty) dotyczył głównie:

– północnej Polski, w tym Pomorza i części Warmii i Mazur

– lokalnie południowo-wschodnich krańców kraju

JAK WYGLĄDAŁA LICZEBNOŚC ODŁWIONYCH MUCHÓWEK ŚMIETKI NA PUŁAPKACH ZAPACHOWYCH W OSTATNIM TYGODNIIU

W ostatnim tygodniu zaobserwowano wyraźny wzrost aktywności śmietki kapuścianej we wszystkich monitorowanych lokalizacjach.

Najwyższą liczebność odnotowano m.in. w regionach:

– Kalisza i Sieradza: 113 szt.

– Łęczycy: 82 szt.

– Sochaczewa: 53 szt.

Wysokie odłowy w tych lokalizacjach były związane z utrzymującymi się wyższymi temperaturami powietrza oraz korzystnymi warunkami wilgotnościowymi, które przyspieszyły wylot muchówek.

Nieco niższe, ale nadal istotne liczebności odnotowano w:

– Małopolsce, rejon Igołomii i Charsznicy: 7–36 szt.

– Poznaniu: 30 szt.

– na Kujawach: 10 szt.

ZAGROŻENIE PRZYMROZKAMI NA BAZIE MOKREGO TERMOMETRU

Czym jest temperatura mokrego termometru?

Jest to temperatura, do której schładza się powierzchnia roślin na skutek parowania wody. W praktyce lepiej niż temperatura powietrza pokazuje moment, w którym zaczyna dochodzić do zamarzania tkanek roślinnych.

GDZIE WYSTĄPIŁY PRZYMROZKI

Na podstawie danych temperatury mokrego termometru w ciągu ostatnich 2 dni obserwowano wysokie ryzyko wystąpienia przymrozków na znacznym obszarze kraju.

Mapa nr. 2 przedstawia obszary, na których wystąpiły przymrozki.

Mapa 2. Regiony, gdzie wystąpiły przymrozki na podstawie mokrego termometru w dniach 21 i 22 kwietnia

Najsilniejsze przymrozki (poniżej -2,5°C – bordowe punkty) wystąpiły głównie:

– w centralnej i wschodniej Polsce – szczególnie w rejonie Mazowsza (okolice Warszawy), Lubelszczyzny oraz części Podlasia

– w południowo-zachodniej Polsce – Dolny Śląsk i okolice Opola

– lokalnie także w Wielkopolsce i na Kujawach

Umiarkowane przymrozki (-1°C do -2,5°C) – różowe punkty):

– bardzo licznie w pasie centralnym kraju – od Wielkopolski przez Łódzkie po Mazowsze

– także w południowej Polsce (Śląsk, Małopolska) oraz częściowo na wschodzie

Słabe przymrozki (0°C do -1°C – żółte punkty):

– rozproszone w całym kraju, ale szczególnie widoczne w centrum i na południu

– częściej pojawiały się na obrzeżach obszarów z silniejszymi przymrozkami

Brak przymrozków (>0°C – zielone punkty):

– głównie w południowej Polsce, zwłaszcza w rejonach podgórskich (Podkarpacie, Małopolska)

– lokalnie także na południu Śląska

WPŁYW PRZYMROZKÓW NA WARZYWA

Warto podkreślić, że temperatura mokrego termometru bardzo dobrze odzwierciedla rzeczywiste ryzyko uszkodzeń roślin, ponieważ uwzględnia wpływ wilgotności powietrza i procesów wychładzania.

Najbardziej narażone są obecnie młode rośliny, szczególnie świeżo wysadzona rozsada warzyw kapustnych, takich jak kapusta głowiasta, kalafior czy brokuł. W przypadku słabych przymrozków (0 do -1°C) mogą pojawić się pierwsze objawy stresu, takie jak przejściowe więdnięcie, zahamowanie wzrostu oraz lekkie uszkodzenia blaszek liściowych. Przy umiarkowanych przymrozkach (-1 do -2,5°C) obserwuje się już wyraźniejsze uszkodzenia, obejmujące nekrozy liści, uszkodzenia stożków wzrostu oraz pogorszenie przyjmowania się rozsady.

Największe zagrożenie stanowią jednak przymrozki poniżej -2,5°C, które mogą prowadzić do poważnych strat. W takich warunkach dochodzi do uszkodzeń tkanek przewodzących, zamierania stożków wzrostu, a nawet całkowitego wypadania roślin. Szczególnie wrażliwe są młode rośliny o słabo rozwiniętym systemie korzeniowym, które nie zdążyły się jeszcze dobrze ukorzenić po wysadzeniu.

Podobne ryzyko dotyczy młodych roślin cebuli, czosnku, gdzie przymrozki mogą powodować uszkodzenia liści, ich wodnistość, a w konsekwencji ograniczenie dalszego wzrost. W przypadku świeżo wschodzących siewek marchwi i pietruszki nawet krótkotrwałe spadki temperatury poniżej -2°C mogą prowadzić do uszkodzenia liścieni i zahamowania rozwoju, a przy silniejszych przymrozkach do częściowego lub całkowitego wypadania wschodów.

Na przymrozki w obecnym terminie narażone są również inne warzywa, szczególnie burak ćwikłowy w fazie wschodów czy wczesne nasadzenia ziemniaka. W przypadku bardzo wczesnych siewów ryzyko dotyczy także fasoli i kukurydzy cukrowej.

PROGNOZA PRZYMROZKÓW NA 24 I 25 KWIETNIA

W kolejnych dniach obserwowany będzie wyraźny wzrost temperatur, co ograniczy ryzyko przymrozków na większości obszaru kraju.

Mapa 3. Prognoza wystąpienia przymrozków w dniach 24 i 25 kwietnia

Brak przymrozków (zielone punkty) obejmują zdecydowaną większość kraju.

Umiarkowane przymrozki (-1°C do -2,5°C – różowe punkty) mogą wystąpić lokalnie:

– w północno-wschodniej Polsce, szczególnie w rejonie Podlasia

– miejscami na wschodnich krańcach Lubelszczyzny

Słabe przymrozki (0°C do -1°C – żółte punkty):

– lokalnie w północno-wschodniej Polsce, Warmia i Mazury, Podlasie

– punktowo w obniżeniach terenu centralnej Polski

Dane prezentowane w komunikacie pochodzą z ponad 200 stacji meteorologicznych oraz automatycznych foto-pułapek na szkodniki. System Farm Smart Alert przetwarza dane i oblicza ryzyko wystąpienia zagrożeń na podstawie danych pogodowych, wyników bieżącego monitoringu szkodników w pułapkach oraz opracowanych modeli matematycznych dla ich rozwoju.

Osoby zainteresowane otrzymywaniem bieżących komunikatów w swoich regionach zapraszamy na stronę farmsmart.pl

Opracowane przez Zespół Farm Smart Alert