Το λευκό κουνέλι δεν οδηγεί την Αλίκη μονάχα σε μια υπόγεια χώρα. Την παρασύρει σε έναν κόσμο όπου η λογική έχει παραφρονήσει, η εξουσία παίζει με τις λέξεις και η παιδική αθωότητα καλείται να υπερασπιστεί τον εαυτό της. Ο Λιούις Κάρολ μεταμορφώνει το παραμύθι σε πνευματική εξέγερση. Και πίσω από το γέλιο αφήνει να ακουστεί μια ανησυχητική ερώτηση: ποιος αποφασίζει τελικά τι είναι λογικό;

Η «Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων», που εκδόθηκε το 1865, γεννήθηκε στη βικτωριανή Αγγλία, σε μια κοινωνία αυστηρής ιεραρχίας, ηθικών απαγορεύσεων και πειθαρχημένης ανατροφής. Ο Κάρολ, μαθηματικός και βαθύς γνώστης της λογικής, δεν απορρίπτει τη λογική σκέψη. Σαρκάζει την παραμορφωμένη εκδοχή της: εκείνη που επιστρατεύεται από τους ενηλίκους για να επιβάλλει κανόνες χωρίς νόημα και απαιτήσεις χωρίς δικαιοσύνη. Η Χώρα των Θαυμάτων είναι ένας κόσμος παράλογος, αλλά όχι περισσότερο παράλογος από την πραγματικότητα που τον γέννησε.

Η Αλίκη, κυνηγώντας το Λευκό Κουνέλι, πέφτει στη λαγουδότρυπα και εισέρχεται σε έναν τόπο όπου τίποτε δεν παραμένει σταθερό. Το σώμα της μεγαλώνει και μικραίνει, οι λέξεις αλλάζουν σημασία και οι συνομιλίες καταλήγουν σε αδιέξοδο. Συναντά την Κάμπια, τη Δούκισσα, τον Τρελοκαπελά, τον Λαγό του Μαρτίου, τη Γάτα του Τσεσάιρ και τη φοβερή Βασίλισσα των Κούπών. Καθένας τους μοιάζει να κατέχει μια βεβαιότητα. Κανείς όμως δεν διαθέτει πραγματική σοφία.

Οι αλλεπάλληλες μεταμορφώσεις της Αλίκης εκφράζουν την αγωνία ενός παιδιού που αισθάνεται ότι δεν ορίζει ακόμη ούτε το σώμα ούτε την ταυτότητά του. «Ποια είμαι;» είναι το άρρητο ερώτημα κάθε δοκιμασίας της. Η ηρωίδα δεν παρουσιάζεται ως άσπιλο πλάσμα. Είναι περίεργη, ανυπόμονη, κάποτε απότομη και γεμάτη από τις σχολικές γνώσεις που οι μεγάλοι τής δίδαξαν. Διαθέτει όμως κάτι που οι άλλοι έχουν απολέσει: την ικανότητα να αμφιβάλλει. Η απορία της γίνεται σταδιακά συνείδηση και η συνείδηση αντίσταση.

Οι παράξενοι κάτοικοι της χώρας δεν είναι απλώς χαριτωμένες επινοήσεις. Ο Τρελοκαπελάς και το αδιάκοπο τσάι του κατοικούν μέσα σε έναν χρόνο που έχει ακινητοποιηθεί. Η Γάτα του Τσεσάιρ γνωρίζει ότι η τρέλα αποτελεί τον γενικό κανόνα. Η Κάμπια δοκιμάζει τη μνήμη και την αυτογνωσία της Αλίκης. Η Βασίλισσα των Κούπών συμπυκνώνει τη γελοιότητα της αυταρχικής εξουσίας: πρώτα διατάζει την τιμωρία και ύστερα αναζητεί το αδίκημα. Η κραυγή «Να του πάρουν το κεφάλι!» δεν προκαλεί μόνο γέλιο. Φανερώνει πόσο εύκολα η εξουσία αντικαθιστά τη δικαιοσύνη με τον φόβο.

Στη σκηνή της δίκης η σάτιρα φτάνει στην κορύφωσή της. Οι μάρτυρες μιλούν χωρίς να γνωρίζουν, τα στοιχεία δεν αποδεικνύουν τίποτε και η απόφαση μοιάζει προαποφασισμένη. Η Αλίκη έχει πλέον μεγαλώσει, όχι μόνο σωματικά αλλά ηθικά. Αρνείται να αναγνωρίσει το κύρος μιας τάξης πραγμάτων που στηρίζεται στην ανοησία. Όταν αποκαλεί τους δικαστές και τη βασιλική αυλή «μια τράπουλα από χαρτιά», το παιδί παύει να είναι υπήκοος του φόβου του.

Η ηχογράφηση του 1959, σε σκηνοθεσία Γιώργου Θεοδοσιάδη, αποκτά ιδιαίτερη αξία γιατί φέρνει αυτό το σύμπαν στη χρυσή εποχή του ελληνικού ραδιοφωνικού θεάτρου. Η Αλίκη Βουγιουκλάκη και ένα εκλεκτό σύνολο ηθοποιών, ανάμεσά τους ο Νίκος Κούρκουλος, υπηρετούν έναν κόσμο που οφείλει να γίνει ορατός αποκλειστικά μέσα από τις φωνές, τον ρυθμό και τις ηχητικές μεταπτώσεις. Η ακρόαση απαιτεί από το κοινό να ξαναβρεί τη δημιουργική του φαντασία.

Σήμερα η Χώρα των Θαυμάτων μοιάζει ανατριχιαστικά γνώριμη. Ζούμε ανάμεσα σε λέξεις που αδειάζουν από το νόημά τους, αλήθειες που μεταβάλλονται ανάλογα με εκείνον που τις εκφωνεί και δημόσιες καταδίκες που συχνά προηγούνται της απόδειξης. Για μένα, η σπουδαιότερη πράξη της Αλίκης δεν είναι ότι ονειρεύεται. Είναι ότι ξυπνά. Κατανοεί πως η εξουσία του παραλόγου διαρκεί όσο εμείς τη θεωρούμε παντοδύναμη.

Το έργο δεν μας καλεί να εγκαταλείψουμε τη λογική, αλλά να τη σώσουμε από εκείνους που τη χρησιμοποιούν ως προσωπείο. Γιατί ενηλικίωση δεν σημαίνει να συνηθίσουμε το παράλογο. Σημαίνει να αποκτήσουμε το θάρρος να δείξουμε την τράπουλα και να πούμε πως τα χάρτινα στέμματά της δεν έχουν καμία εξουσία επάνω στην ελεύθερη συνείδηση.

Ηχογράφηση: 1959 Σκηνοθεσία: Γιώργος Θεοδοσιάδης Ακούγονται οι ηθοποιοί: Αλίκη Βουγιουκλάκη, Νίκος Κούρκουλος, Νίκος Φιλιππόπουλος, Γιώργος Πλούτης, Κρινιώ Παππά, Λουίζα Ποδηματά, Αγνή Βλάχου, Σπύρος Ολύμπιος, Ολυμπία Παπαδούκα, Νίκος Παπαναστασίου, Αθηνά Μιχαηλίδου, Τάκης Γαλανός

📜 Εγγραφή στο κανάλι για περισσότερα θεατρικά έργα, μυστήριο και vintage ατμόσφαιρα!

https://www.youtube.com/@angeligeorgia808

Δεν πουλάμε ψυχή. Κρατάμε το φως αναμμένο

👉 https://angeligeorgiastoryteller.gr/support

Ό,τι αγάπησα και διάβασα, το αφήνω να βρει νέο σπίτι

👉 Metabook: https://metabook.gr/angel67

🍀 Angeli Georgia Storyteller of Light 💖