© Το υλικό δημοσιεύεται αποκλειστικά για λόγους διάσωσης, διατήρησης και προβολής της πολιτιστικής και ραδιοφωνικής μας κληρονομιάς
Στο σπίτι των Χάρινγκτον, κάθε ευγενική κουβέντα μπορεί να κρύβει μια επίθεση. Ο πατέρας και η μητέρα διεκδικούν ο καθένας τη δική του εξουσία, ενώ τα παιδιά προσπαθούν να αναπνεύσουν ανάμεσά τους. Ένας νεαρός Γερμανός δάσκαλος μπαίνει σε αυτό το σπίτι ελπίζοντας να βρει μια οικογένεια. Η παρουσία του αρκεί για να ακουστούν όσα οι άλλοι είχαν μάθει να σωπαίνουν.
Ο Πίτερ Σάφερ έφερε την Άσκηση των πέντε δακτύλων στη σκηνή του Λονδίνου το 1958. Ο τίτλος της δανείζεται τη γλώσσα της μουσικής, όμως εδώ η άσκηση δεν υπόσχεται αρμονία. Πέντε πρόσωπα ζουν κοντά, εξαρτώνται το ένα από το άλλο και αδυνατούν να συναντηθούν. Κάθε κίνηση του ενός προκαλεί την αντίδραση κάποιου άλλου, σαν τα δάκτυλα ενός χεριού που υποχρεώνονται να παίξουν μαζί χωρίς να ακούνε την ίδια μελωδία.
Ο Στάνλεϊ έχει χτίσει την οικονομική ασφάλεια της οικογένειας κατασκευάζοντας έπιπλα. Γνωρίζει την αξία της εργασίας του και απαιτεί να την αναγνωρίζουν. Η τραχύτητά του, ωστόσο, γίνεται τρόπος να προλαβαίνει την περιφρόνηση που φοβάται. Μπροστά στη Λουίζ και στον Κλάιβ αισθάνεται πως ο πλούτος του δεν αρκεί για να του εξασφαλίσει σεβασμό. Έτσι ζητά από τον γιο του να του μοιάσει, ακριβώς εκεί όπου ο γιος έχει μεγαλύτερη ανάγκη να ανακαλύψει ποιος είναι.
Η Λουίζ απαντά με τη δική της μορφή βίας. Καλλιεργεί την εικόνα μιας γυναίκας εκλεπτυσμένης, ανώτερης από το περιβάλλον της, αλλά πίσω από την επιτήδευση διακρίνεται ένας άνθρωπος απογοητευμένος και μόνος. Στρέφεται στον Κλάιβ για την οικειότητα που λείπει από τον γάμο της. Η στοργή της γίνεται κτητική: του επιτρέπει να απομακρυνθεί από τον πατέρα του, όχι όμως να απομακρυνθεί από την ίδια. Ο Σάφερ συλλαμβάνει εδώ μια επώδυνη οικογενειακή αλήθεια. Μπορεί κανείς να πληγώνει βαθιά εκείνον που αγαπά, όταν του ζητά να θεραπεύσει τη δική του ζωή.
Ο Κλάιβ μεγαλώνει παγιδευμένος ανάμεσα σε αυτές τις απαιτήσεις. Η ευαισθησία του αντιμετωπίζεται από τον πατέρα ως αδυναμία και από τη μητέρα ως απόδειξη ότι της ανήκει. Δεν διαθέτει ακόμη τη γλώσσα για να εκφράσει καθαρά τις επιθυμίες και τους φόβους του. Η ζήλια του για τον Βάλτερ, η έλξη που δεν μπορεί να ομολογήσει και η ανάγκη του να κρατήσει τη μητέρα κοντά του μετατρέπονται σε μια ψευδή κατηγορία. Η πράξη του είναι σκληρή. Το έργο όμως μας υποχρεώνει να δούμε και τον πανικό από τον οποίο γεννιέται.
Η Πάμελα μοιάζει πιο ελεύθερη, καθώς αντιστέκεται στην επισημότητα των μεγάλων με τη ζωντάνια της. Ακόμη κι εκείνη όμως αναζητεί ασφάλεια μέσα σε όρια που η οικογένεια έχει κάνει ασαφή. Ο Βάλτερ, ο δάσκαλός της, φτάνει από μια Γερμανία που κουβαλά ακόμη το βάρος του ναζισμού και τη δική του σύγκρουση με τον πατέρα του. Στην Αγγλία προσδοκά μια νέα αρχή. Οι Χάρινγκτον βλέπουν πάνω του διαφορετικά πράγματα: έναν ξένο, έναν έμπιστο, έναν αντίζηλο, μια πιθανή διαφυγή. Κανείς σχεδόν δεν αναρωτιέται τι χρειάζεται ο ίδιος.
Αυτή είναι η ιστορική οξύτητα του έργου. Στη μεταπολεμική ευημερία, το καλοφτιαγμένο σπίτι και η κοινωνική θέση μπορούν να συνυπάρχουν με βαθιά συναισθηματική ένδεια. Η ταξική ανασφάλεια του Στάνλεϊ, η λαχτάρα της Λουίζ για κύρος και η επιφυλακτικότητα απέναντι στον Γερμανό επισκέπτη ανήκουν στην εποχή τους. Η συνήθεια, όμως, να φορτώνουμε στον πιο ευάλωτο την ευθύνη για όσα αρνούμαστε να παραδεχτούμε παραμένει οδυνηρά σημερινή.
Εκεί εντοπίζω και τη μεγαλύτερη δύναμη του Σάφερ: δεν μοιράζει εύκολα συγχωροχάρτια, αλλά δεν στερεί από κανέναν το δικαίωμα να γίνει κατανοητός. Όταν η σύγκρουση απειλεί τη ζωή του Βάλτερ, τα λόγια αποκτούν επιτέλους το πραγματικό τους βάρος. Το ενδεχόμενο να σωθεί ένας άνθρωπος δεν σβήνει όσα του έκαναν. Αφήνει όμως ανοιχτή μια δυσκολότερη δυνατότητα: να πάψουν να χρησιμοποιούν την αγάπη ως άλλοθι και να μάθουν να ακούν πριν χρειαστεί ξανά να σώσουν κάποιον.
Ραδιοσκηνοθεσία: Δημήτρης Ποταμίτης Ακούγονται οι ηθοποιοί: Γιώργος Κέντρος, Μάρω Κοντού, Δημήτρης Ποταμίτης, Αγγελική Βελουδάκη, Πάνος Χατζηκουτσέλης
📜 Εγγραφή στο κανάλι για περισσότερα θεατρικά έργα, μυστήριο και vintage ατμόσφαιρα!
https://www.youtube.com/@angeligeorgia808
Δεν πουλάμε ψυχή. Κρατάμε το φως αναμμένο
👉 https://angeligeorgiastoryteller.gr/support
Ό,τι αγάπησα και διάβασα, το αφήνω να βρει νέο σπίτι
👉 Metabook: https://metabook.gr/angel67
🍀 Angeli Georgia Storyteller of Light 💖
